Στη δημοσιότητα για πρώτη φορά φωτογραφίες με τα πρόσωπα των 200 εκτελεσθέντων στην Καισαριανή, βρέθηκαν σε δημοπρασία στο eBay

Φωτογραφίες που φέρονται να αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 Ελλήνων αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, την 1η Μαΐου 1944, είδαν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας, 82 χρόνια μετά το γεγονός. Πρόκειται για εικόνες που μέχρι σήμερα δεν ήταν γνωστό ότι υπήρχαν και οι οποίες, εφόσον αποδειχθούν αυθεντικές, αποτελούν ένα σημαντικό φωτογραφικό ντοκουμέντο,  τεκμήριο ενός από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της γερμανικής Κατοχής.

Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από αναρτήσεις και περιγραφές της σχετικής αγγελίας, οι φωτογραφίες εντοπίστηκαν σε άλμπουμ που αποδίδεται σε Γερμανό αξιωματικό, ο οποίος υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα κατά την περίοδο της Κατοχής.

Το υλικό εμφανίστηκε προς πώληση σε διαδικτυακή δημοπρασία στο eBay από Βέλγο πωλητή, χωρίς να είναι γνωστός ο φωτογράφος, σύμφωνα με το ρεπορτάζ από το protothema.gr

Η ύπαρξη της δημοπρασίας έγινε γνωστή μέσα από ανάρτηση της σελίδας «Greece at WWII Archives» στο Facebook, η οποία ανάρτησε τις φωτογραφίες και πυροδότησε συζήτηση τόσο για τη γνησιότητά τους όσο και για το ζήτημα της εμπορικής διακίνησης ιστορικού υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου.

Μέχρι στιγμής, η αυθεντικότητα των εικόνων δεν έχει επιβεβαιωθεί από κάποιον επίσημο φορέα ή ιστορικό αρχείο. Ωστόσο, η πιθανότητα να πρόκειται για αυθεντικό υλικό έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον σε ιστορικούς και ερευνητές της περιόδου.
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εγκλήματα των ναζιστικών στρατευμάτων στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι από τους εκτελεσθέντες ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, πολλοί εκ των οποίων είχαν μεταφερθεί από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου.

Η μαζική εκτέλεση πραγματοποιήθηκε ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για τον θάνατο Γερμανού στρατηγού, τριών αξιωματικών που τον συνόδευαν και τον τραυματισμό στρατιωτών στους Μολάους Λακωνίας, στις 27 Απριλίου 1944.

Η μαζική εκτέλεση πραγματοποιήθηκε ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για τον θάνατο Γερμανού στρατηγού, τριών αξιωματικών που τον συνόδευαν και τον τραυματισμό στρατιωτών στους Μολάους Λακωνίας, στις 27 Απριλίου 1944.

Εάν οι φωτογραφίες αποδειχθούν γνήσιες, ενδέχεται να προσθέσουν νέα στοιχεία στην τεκμηρίωση της εκτέλεσης και να συμβάλουν ακόμη και στην αναγνώριση προσώπων από συγγενείς ή μελετητές. Παράλληλα, επανέρχεται στο προσκήνιο το ζήτημα της διαχείρισης, προστασίας και ηθικής αξιοποίησης ιστορικών τεκμηρίων που σχετίζονται με εγκλήματα πολέμου και τη συλλογική μνήμη.

Το χρονικό της μαζικής εκτέλεσης
Νωρίς το πρωί, της 1ης Μαίου 1044, οι μελλοθάνατοι, πολιτικοί κρατούμενοι και εξόριστοι, μεταφέρονται με φορτηγά από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο Καισαριανής. Στη διαδρομή τραγουδούν, γράφουν σημειώματα στους συγγενείς και συναγωνιστές τους και τα πετάνε στο δρόμο. Μάταια ο αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός προσπαθεί για αμνηστία. Οι εκτελέσεις ολοκληρώνονται το μεσημέρι. Το αίμα, άφθονο, βάφει το χώμα και ρέει στους δρόμους, κατά μήκος της μακάβριας πομπής προς το Γ΄ Νεκροταφείο. Εκεί, στο ΒΔ τμήμα του, περίμεναν 200 ατομικοί τάφοι. Κανείς όμως δεν γνωρίζει τα ονόματα των θυμάτων. Τα ρούχα τους παραδίδονται την ίδια μέρα στην Αρχιεπισκοπή, για να ακολουθήσει ένα ακόμα δράμα, η ταυτοποίησή τους…

“Πήρα ένα (σακάκι) στα χέρια. Οι αγκώνες ήταν πολύ τριμένοι. […]
Στο άλλο σακάκι• μια ταυτότητα, ένα όνομα σκέτο. Στο άλλο τίποτα, ούτε αυτό. Στο άλλο πάλι μια σημείωση
[…] Προς το βράδι άδειασε η αποθήκη και κόπασε ο κοπετός. Οι άτιμοι οι Ναζί κάτι ήξεραν που δεν έδιναν τα ονόματα.”
Ιωάννας Τσάτσου, Φύλλα Κατοχής, Αθήνα 1966

Καθώς καμία οικογένεια δεν ήξερε που ήταν θαμμένος ο δικός της, κάθε μία ανέλαβε από έναν τάφο, έβαλε το όνομα του συγγενή της και τον περιποιήθηκε. Η ταυτοποίηση ολοκληρώθηκε κατά την εκταφή, χρόνια μετά, με τη συμβολή του Πανελλήνιου Συλλόγου Θυμάτων Κατοχής «Ο Φοίνιξ». Τα οστά των εκτελεσθέντων συγκεντρώθηκαν στο δυτικό τμήμα του Νεκροταφείου με την προοπτική της ανέγερσης μαυσωλείου για την φύλαξή τους.

Μαρτυρίες:
Ο Διονύσης Χριστακόπουλος, με τον πατέρα του ανάμεσα στους εκτελεσθέντες, διηγείται: “Τη φοβερή είδηση δεν την μάθαμε την ίδια μέρα. Την άλλη μέρα μας ειδοποίησε η γιαγιά μου, που έμενε στο Περιστέρι. Μετά από λίγες μέρες μας έστειλαν τα ρούχα του πατέρα μου. Η μητέρα μου μόλις είδε το δέμα λιποθύμησε. Το άνοιξα εγώ και βρήκα μέσα στα ρούχα μια φωτογραφία της μητέρας μου με τη μικρή μου αδελφή, που είχε τζάμι και ήταν κολλημένη με μονωτική ταινία. Επάνω έγραφε: Δημήτρης Χριστακόπουλος 1 Μάη 44, μας πάνε για εκτέλεση.- Η Βικτώρια Γεωργούλα και η Κατίνα Τσίρκα- Φλούντζη, μέλη του πρώτου μετά την απελευθέρωση Δ.Σ. της Πανελλήνιας Ένωσης Θυμάτων Κατοχής 1941-44 διηγούνται σχετικά με τον ενταφιασμό των 200 στο Γ΄ Νεκροταφείο: “Όπως μας πληροφόρησαν νεκροθάφτες και υπάλληλοι του Γ΄ Νεκροταφείου, το βράδυ της παραμονής της Πρωτομαγιάς τους είχε δοθεί εντολή απ΄τις γερμανικές αρχές να ανοιξουν 200 ατομικούς τάφους και την ώρα που τους έφεραν τους είχαν έτοιμους στο ΒΔ τμήμα του Νεκροταφείου.

– Είχαμε έτοιμους διακόσιους τάφους σε ένα τετράγωνο, 8 σειρές με 25 τάφους στην καθε σειρά, όταν έφτασαν τα αυτοκινητα με τους 200 εκτελεσμένους, μας είπε ένας υπάλληλος. Και συνέχισε:

“Τους μετέφεραν με φορτηγά αυτοκίνητα. Όλοι ήταν ντυμένοι. Τα αίματα έτρεχαν απ’ τα αυτοκίνητα. ήταν ζεστοί ακόμα. Μερικοί έδιναν την εντύπωση ότι ανέπνεαν. Ένας εργάτης συγκινημένος μας δήλωσε «κάποια στιγμή άκουσα ελαφρά βογγητά. Οι Γερμανοί όμως με τα όπλα τους και τις αγριοφωνάρες τους μας έσπρωχναν, μας χτυπούσαν και μας ανάγκαζαν να δουλεύουμε βιαστικά για να τελειώνουμε γρήγορα-γρήγορα με την ταφή»”.

Τα παραπάνω δημοσιεύονται στο βιβλίο του Αντώνη Φλούντζη, Χαϊδάρι, κάστρο και βωμός της Εθνικής Αντίστασης, Αθήνα 1986

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Bigpost.gr

Ακολουθήστε το Bigpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις