New York Times: O Τραμπ αναμένεται να πεί στον Ερντογάν ότι είναι έτοιμος να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα για τα F-35

Δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να πει στον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ότι είναι διατεθειμένος να επανεντάξει τη χώρα στο πρόγραμμα που θα της επιτρέψει να αγοράσει τα μαχητικά αεροσκάφη F-35, ανήρτησαν στην ηλεκτρονική τους έκδοση οι New York Times τα ξημερώματα της Τρίτης , επισημαίνοντας ωστόσο ότι η κίνηση αυτή θα ανέτρεπε μια απαγόρευση που ο ίδιος ο κ. Τραμπ επέβαλε πριν από επτά χρόνια για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος κατευθύνεται στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα είχε επιβάλει ο ίδιος την απαγόρευση εν μέσω ανησυχιών ότι η παροχή των αεροσκαφών στην Τουρκία θα μπορούσε να επιτρέψει στη Ρωσία να μάθει για την τεχνολογία stealth τους.

Τέσσερις ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης περιέγραψαν την επερχόμενη αλλαγή πολιτικής, μετά από εβδομάδες παρασκηνιακής εργασίας από αξιωματούχους εθνικής ασφάλειας για να σπάσουν το αδιέξοδο. Αν και οι αξιωματούχοι διέφεραν κάπως ως προς τις λεπτομέρειες του πώς ο κ. Τραμπ θα προσπαθούσε να παρακάμψει τους περιορισμούς του Κογκρέσου και της νομοθεσίας σχετικά με την ενέργειά του, δήλωσαν ότι περίμεναν από τον κ. Τραμπ τουλάχιστον να σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να παραδώσει τα μαχητικά αεροσκάφη στα χέρια της Τουρκίας – αν και είναι αβέβαιο το πότε θα συμβεί αυτό.

Η μετατόπιση του Ντόναλντ Τράμπ θυμίζει το δημοσίευμα φάνηκε με μια προηγούμενη δήλωση του ότι ετοιμάζεται να φέρει ένα δώρο που θα έκανε τον κ. Ερντογάν «πολύ χαρούμενο» ωστόσο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αντίσταση στο Κογκρέσο, το οποίο θα μπορούσε να επιδιώξει να την εμποδίσει.

Δεν είναι σαφές τι ακριβώς θα πει ο κ. Τραμπ στον Ερντογάν και αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι θα μπορούσε να αλλάξει γνώμη. Είναι απρόβλεπτος ακόμη και για το ίδιο του το προσωπικό. Ωστόσο, αξιωματούχοι της κυβέρνησης υπέδειξαν ότι θα μπορούσε να υπάρξει ανταλλαγή επιστολών για το θέμα μεταξύ των δύο ηγετών για να ξεκινήσει η διαδικασία. Όταν ρωτήθηκε για σχόλια, μια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου επισήμανε τα προηγούμενα σχόλια του προέδρου.

Το δημοσίευμα των New York Times υπενθυμίζει ότι 2019, κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του κ. Τραμπ, η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα F-35 επειδή αγόρασε προηγμένα αντιαεροπορικά συστήματα S-400 από τη Ρωσία. Εκείνη την εποχή, ο φόβος της Ουάσιγκτον ήταν ότι η Τουρκία θα μπορούσε να εκπαιδεύσει τους S-400 στα νεοσύστατα F-35 και ότι η Ρωσία θα μάθαινε πώς να χειρίζεται την stealth λειτουργία του μαχητικού αεροσκάφους και άλλες δυνατότητες αποφυγής πυραύλων.

Αλλά ο κ. Ερντογάν κατατάσσεται μεταξύ των ισχυρών ηγετών που θαυμάζει περισσότερο ο κ. Τραμπ, και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς πρόσφατα υπέδειξε ότι ο κ. Τραμπ είχε δώσει εντολή στους αξιωματούχους της κυβέρνησης να βρουν έναν τρόπο ώστε να αποκτήσει ο Τούρκος ηγέτης τα αεροσκάφη που έχει καταστήσει σαφές ότι επιθυμεί.

Για να γίνει αυτό όμως πρέπει να ξεπεράσουν έναν νόμο που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο το 2020 και ο οποίος εμποδίζει την πώληση F-35, εκτός εάν η κυβέρνηση καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Τουρκία δεν κατέχει πλέον τα ρωσικά συστήματα. Φαίνεται ότι για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, οι S-400 της Τουρκίας – πολλοί από τους οποίους εξακολουθούν να βρίσκονται στα εμπορευματοκιβώτιά τους – μπορεί να παραδοθούν σε τρίτη χώρα σύμφωνα με έναν αξιωματούχο της κυβέρνησης που έχει εμπλακεί ενεργά στις συνομιλίες συνεχίζει το δημοσίευμα των ΝΥΤ. Ένας δεύτερος αξιωματούχος δήλωσε ότι ο μηχανισμός δεν είχε ακόμη βρεθεί.

Πριν από τέσσερα χρόνια, υπήρχε συζήτηση για τη μεταφορά των πυραύλων στην Ουκρανία, όπου θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση ρωσικών επιθέσεων, αλλά αυτή η προσπάθεια ναυάγησε. Φαίνεται απίθανο ο κ. Τραμπ ή ο κ. Ερντογάν να είναι πρόθυμοι να πουλήσουν τα ισχυρά ρωσικά συστήματα στην Ουκρανία σήμερα. Έχει υπάρξει συζήτηση για την αθέμιτη λειτουργία των συστημάτων, ίσως με την αφαίρεση βασικών εξαρτημάτων.

Τι έλεγε το 2019 ο Λευκός Οίκος
Το 2019 ο Λευκός Οίκος είχε εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους απέβαλε την Τουρκία από το πρόγραμμα, προκαλώντας μάλιστα οικονομικό κόστος περίπου 500 εκατομμυρίων δολαρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Το F-35 δεν μπορεί να συνυπάρχει με μια ρωσική πλατφόρμα συλλογής πληροφοριών, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για να αποκαλύψει τις προηγμένες δυνατότητές του», ανέφερε τότε η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου. «Η Τουρκία υπήρξε επί περισσότερα από 65 χρόνια ένας αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, όμως η αποδοχή των S-400 υπονομεύει τη δέσμευση όλων των συμμάχων να απομακρυνθούν από τα ρωσικά οπλικά συστήματα.»

Παρ’ όλα αυτά, γράφουν οι New York Times, ο Τραμπ δεν αισθανόταν ποτέ άνετα με την απόφαση αυτή και συχνά απέδιδε την ευθύνη στον προκάτοχό του, Μπαράκ Ομπάμα. Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, έχει επανειλημμένα εκφράσει, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά, την πρόθεσή του να την ανατρέψει.

Η Τουρκία ασκεί έντονες πιέσεις για την επανεισδοχή της στο πρόγραμμα F-35 εδώ και χρόνια, αλλά μέχρι τώρα δεν ήταν πρόθυμη να εγκαταλείψει τα συστήματα αεράμυνας που αγόρασε από τη Ρωσία – ακόμη και ενώ βρισκόταν στη συμμαχία του ΝΑΤΟ και φιλοξενούσε μια αμερικανική βάση όπου αποθηκεύονται τακτικά πυρηνικά όπλα για πιθανή χρήση σε μια σύγκρουση του ΝΑΤΟ με τη Μόσχα. Το 2019, ο Λευκός Οίκος ήταν σαφής σχετικά με τους λόγους για την αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα, με κόστος για τις Ηνωμένες Πολιτείες περίπου μισό δισεκατομμύριο δολάρια.

Τον περασμένο μήνα, καθισμένος στο Οβάλ Γραφείο με τον Μαρκ Ρούτε, τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, ο κ. Τραμπ ρωτήθηκε για τα F-35 και είπε ότι θα έφερνε στον κ. Ερντογάν ένα δώρο που θα τον έκανε «πολύ χαρούμενο». Ο κ. Βανς είπε ότι το θέμα είχε παραπεμφθεί στον Υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγσεθ και πρόσθεσε: «Ο Πιτ και ολόκληρη η ομάδα το εξετάζουν αυτή τη στιγμή, επειδή υπάρχουν ορισμένα πράγματα που πρέπει να πιστοποιήσουμε ότι έχουν συμβεί» εάν η κυβέρνηση επρόκειτο «να συμμορφωθεί με την αμερικανική νομοθεσία. Ο πρόεδρος μας ζήτησε να το κάνουμε αυτό». Ο κ. Τραμπ είπε αργότερα: «Θα το λύσουμε».

Αποδεικνύεται ότι η επίλυση του προβλήματος δεν είναι εύκολη. Τον Ιούνιο του 2025, ο Πρέσβης Τόμας Τζ. Μπαράκ Τζούνιορ προέβλεψε ότι η αντιπαράθεση με την Τουρκία για τα F-35 θα είχε επιλυθεί μέχρι το τέλος του ίδιου έτους και υπέδειξε ότι το Κογκρέσο θα υποστήριζε την απόφαση.

Αλλά αυτό το ψήφισμα δεν ήρθε και ο κ. Τραμπ αντιμετωπίζει τώρα την πιθανότητα αυτό το Κογκρέσο – ή το επόμενο – να μην συμφωνήσει.

Μερικοί Ρεπουμπλικάνοι, συμπεριλαμβανομένου του γερουσιαστή Τζιμ Ρις από το Άινταχο, ο οποίος ηγείται της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων, ήταν έντονα σκεπτικιστές.

Διαφωνεί ο Νετανιάχου

Μεταξύ των μακροχρόνιων επικριτών της πώλησης των F-35 είναι ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου του Ισραήλ. «Η Τουρκία είναι μια σπουδαία χώρα, αλλά κυβερνάται από έναν άνθρωπο που ζητά ανοιχτά την εξόντωση του Ισραήλ», δήλωσε σε συνέντευξή του στο «Fox & Friends» τη Δευτέρα. «Κατέχει τη μισή Κύπρο, μια χώρα του ΝΑΤΟ. Απειλεί την Ελλάδα, μια άλλη χώρα του ΝΑΤΟ, και μιλάει ανοιχτά για την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ».

Η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ ανησυχούσε τόσο πολύ ότι η Ρωσία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το τουρκικό πρόγραμμα για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τα συστήματα stealth των F-35, που επέβαλε κυρώσεις στην υπηρεσία αμυντικών προμηθειών της Τουρκίας. Αυτές οι κυρώσεις παραμένουν σε ισχύ. Εν τω μεταξύ, τα F-35 που πληρώθηκαν από την Τουρκία αλλά δεν παραδόθηκαν ποτέ φυλάσσονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας Έρευνας του Κογκρέσου.

Ο κ. Τραμπ θα φτάσει στην Άγκυρα την Τρίτη σε μια λεπτή στιγμή για τη διατλαντική συμμαχία. Εδώ και χρόνια παραπονιέται ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι δεν συνεισφέρουν αρκετές στρατιωτικές δαπάνες στη συμμαχία. Ενώ φάνηκε να ηρεμεί για λίγο στη σύνοδο κορυφής του περασμένου έτους, όταν όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ εκτός από την Ισπανία δεσμεύτηκαν να δαπανήσουν το 3,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος τους για την άμυνα και ένα άλλο 1,5% για σχετικές υποδομές, το αίσθημα της επιτυχίας του ήταν βραχύβιο.

Έχει αρχίσει να απαιτεί ταχύτερες αυξήσεις και έχει εξοργιστεί ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες για αυτό που αντιλαμβάνεται ως έλλειψη υποστήριξης από τη συμμαχία κατά τη διάρκεια του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν. Κατά τη συνάντησή του με τον κ. Ρούτε, ο πρόεδρος δήλωσε ότι θα παρευρεθεί στη φετινή σύνοδο κορυφής μόνο επειδή ο κ. Ερντογάν την φιλοξενούσε και του ζήτησε να παραστεί.

.
Σήμερα στις 15:00 η συνάντηση Ερντογάν – Τραμπ
Ο Λευκός Οίκος έδωσε στη δημοσιότητα το πρόγραμμα της επίσκεψης του προέδρου των ΗΠΑ στην Άγκυρα, στο πλαίσιο της 36ης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει διμερή συνάντηση με τον Τούρκο Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, συμμετοχή στις εργασίες της Συμμαχίας και επαφές με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και άλλους ηγέτες.

Σύμφωνα με το πρόγραμμα που δημοσιοποίησε ο Λευκός Οίκος, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να αφιχθεί στην Άγκυρα σήμερα Τρίτη 7 Ιουλίου, στις 14:15.

Στις 15:00 θα συμμετάσχει στην επίσημη τελετή υποδοχής στο Λευκό Παλάτι και στις 15:15 θα πραγματοποιήσει διμερή συνάντηση με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το ίδιο βράδυ, στις 19:05, ο Αμερικανός Πρόεδρος θα συμμετάσχει στο δείπνο των ηγετών του ΝΑΤΟ.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Bigpost.gr

Ακολουθήστε το Bigpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις