Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Διαφωνίες για ενέργεια και προϋπολογισμό , νέα Σύνοδος το Νοέμβριο – Τα συμπεράσματα και οι παρεμβάσεις Μητσοτάκη

Χωρίς απόφαση το χτεσινό Ευρωπαίκό Συμβούλιο Ο Κόστα σκοπεύει να εξετάσει τα σχόλια που παρείχαν τα κράτη μέλη και να προτείνει ένα νέο συμβιβαστικό κείμενο τις επόμενες εβδομάδες.
Μετά τη Σύνοδο κΚρυφής των «27» που δεν κατέληξε σε κανένα συμπέρασμα, ο Αντόνιο Κόστα, πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ανέλαβε την ευθύνη των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Οι ηγέτες της ΕΕ συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες για μια διήμερη Σύνοδο Κορυφής με μεγάλη ένταση. Οι τιμές της ενέργειας, το εμπόριο με την Κίνα και ο προϋπολογισμός κυριάρχησαν στη συνεδρίαση της Πέμπτης.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες χωρίστηκαν σε αντίπαλες ομάδες καθώς έξι χώρες άνοιξαν μέτωπο με τους Βόρειους για την ενέργεια και μια νέα σύγκρουση ξέσπασε για το ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό των ευρωπαϊκών δισεκατομμυρίων.
Ο Αντόνιο Κόστα σκοπεύει να εξετάσει τα σχόλια που παρείχαν τα κράτη μέλη, τα οποία εξακολουθούν να είναι προσκολλημένα στις κόκκινες γραμμές και τις μαξιμαλιστικές τους θέσεις, και να προτείνει ένα νέο συμβιβαστικό κείμενο τις επόμενες εβδομάδες σε μια πρσπάθεια να γεφυρώσει τις μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών..
Ο συμβιβασμός θα επιδιώξει να διερευνήσει μια διαφορετική λογική από αυτήν που πρότεινε η Ιρλανδία, η οποία ανησύχησε τις Βρυξέλλες μειώνοντας σημαντικά τα κεφάλαια έκτακτης ανάγκης της λεγόμενης Διευκόλυνσης της ΕΕ. Οι αξιωματούχοι λένε ότι τα μαθήματα από τα προηγούμενα χρόνια (COVID, Ουκρανία, ενεργειακή κρίση, κλιματική αλλαγή) δικαιολογούν την παραμονή ενός σημαντικού ποσού κονδυλίων αδιάθετων.
Μια άλλη βασική προτεραιότητα για τον Αντόνιο Κόστα είναι οι Νέοι Ίδιοι Πόροι, οι φόροι σε ολόκληρη την ΕΕ που αποσκοπούν στην προσέλκυση πρόσθετων εσόδων στο κοινό ταμείο.
Μια ειδική σύνοδος κορυφής αφιερωμένη στον προϋπολογισμό θα πραγματοποιηθεί στις 26 Νοεμβρίου, με τις συμβιβαστικές προτάσεις του Κόστα να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι τότε .
Στο επίκεντρο βρέθηκε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος ζήτησε μεγαλύτερα περιθώρια για μέτρα κατά της ενεργειακής ακρίβειας, προειδοποίησε για τον κίνδυνο αποβιομηχάνισης της Ευρώπης και ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν θα δεχθεί νέες περικοπές στα κονδύλια για αγρότες και περιφέρειες.
Το κείμενο συμπερασμάτων για την ενέργεια
Στα τελικά συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής της Πέμπτης (15/10), τα οποία δημοσιεύθηκαν τις πρώτες ώρες της Παρασκευής (16/10) οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναγνώρισαν την ανάγκη πρόσθετων, άμεσων παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας
Στα τελικά συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα μετά τα μεσάνυχτα, έπειτα από δύσκολες και πολύωρες διαπραγματεύσεις, η αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους αναδεικνύεται σε βασική προτεραιότητα στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ζητούν να εξεταστούν πρόσθετες βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις για τις υψηλές τιμές ενέργειας, με ειδική μέριμνα για τις διαφορετικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη-μέλη και τις αποκλίσεις στο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο τελικό κείμενο:
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και, εφόσον απαιτείται, να προτείνει περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της εκτίναξης των τιμών ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές συνθήκες των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας».
Η συγκεκριμένη αναφορά παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς η ελληνική κυβέρνηση έχει επανειλημμένα επισημάνει τις σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών και έχει ζητήσει μια πιο ευέλικτη ευρωπαϊκή απάντηση στην ενεργειακή κρίση.
Παράλληλα, στα συμπεράσματα υπογραμμίζεται ότι τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής ακρίβειας πρέπει να συνδυάζονται με τη συνέχιση της ενεργειακής μετάβασης και τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Είχε προηγηθεί το αίτημα της Αθήνας για μεγαλύτερο περιθώριο όσον αφορά τα μέτρα κατά της ακρίβειας με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ζητά να μπορούν οι κυβερνήσεις να στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις με πρόσθετα, προσωρινά μέτρα, χωρίς να προσκρούουν στα αυστηρά ευρωπαϊκά όρια δαπανών. Η ελληνική πίεση έχει και πολιτική διάσταση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προειδοποιήσει ότι η παρατεταμένη ακρίβεια δεν εξαντλεί μόνο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αλλά δοκιμάζει και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς.
Η πρώτη κόντρα
Η πρώτη μεγάλη εμπλοκή σημειώθηκε στην ενέργεια. Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία και Σλοβακία πίεσαν για αλλαγές στο κείμενο της Συνόδου σχετικά με το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων, το ETS.
Πρόκειται για τον μηχανισμό που υποχρεώνει τις βιομηχανίες και τις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας να πληρώνουν για το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπουν. Απέναντι στο μπλοκ των έξι βρέθηκαν κυρίως η Σουηδία, η Δανία και η Φινλανδία, που υπερασπίζονται το ETS, θεωρώντας ότι η αποδυνάμωσή του θα έπληττε τις επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια.
Η διαφωνία έφτασε μέχρι τη διατύπωση των συμπερασμάτων, με τους συνεργάτες των ηγετών να αναζητούν συμβιβασμό. Στην κλειστή συνεδρίαση ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκρινε ότι το αρχικό κείμενο δεν αποτυπώνει πόσο επείγουσα είναι η ενεργειακή κρίση και προειδοποίησε ότι χωρίς ουσιαστική επανεξέταση του ETS η Ευρώπη κινδυνεύει με αποβιομηχάνιση.
«Χάσμα» για τον νέο Ευρωπαϊκό Προϋπολογισμό
Το μεγαλύτερο όμως «χάσμα» καταγράφεται στις διαπραγματεύσεις των «27» για τον νέο Πολυετή Δημοσιονομικό Προϋπολογισμό 2028-2034.
Την νέα ιρλανδική διαπραγματευτική πρόταση που προβλέπει περικοπές περίπου 141 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική πρόταση της Κομισιόν, «καλωσόρισαν» οι «Φειδωλοί» της Ευρώπης (Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Σουηδία κ.α.)…
Η θέση τους είναι να υπάρξουν περισσότεροι πόροι για την ασφάλεια, την άμυνα, την καινοτομία κλπ, και αντίθετα να περικοπούν πόροι που κατευθύνονται στην πολιτική συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική (Κ.Α.Π.).
Μητσοτάκης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο: Τα συμπεράσματα της Συνόδου δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης
Ο πρωθυπουργός, κατά την παρέμβασή του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, υπογράμμισε ότι τα συμπεράσματα της Συνόδου δεν ανταποκρίνονται στον επείγοντα χαρακτήρα της ενεργειακής κρίσης και των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας.
Τόνισε την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας στο υφιστάμενο δημοσιονομικό πλαίσιο, ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να εφαρμόζουν στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα μέτρα στήριξης για τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Όπως ανέφερε, τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από το τμήμα της αύξησης των δημόσιων εσόδων που προκύπτει λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, με παράλληλη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας. «Πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα ανάμεσα στην ανάγκη να δράσουμε και στη δυνατότητά μας να το πράξουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η ατζέντα της σημερινής Συνόδου
Σήμερα, κατά τη δεύτερη ημέρα εργασιών της Συνόδου, παρουσία και του Ουκρανού Προέδρου, Βλ. Ζελένσκι, θα συζητηθεί και η συμφωνία Τραμπ – Πούτιν για την απευθείας προμήθεια ρωσικού ντίζελ στις Η.Π.Α, η οποία εκτός από οικονομικές συνέπειες, δημιουργεί και νέα γεωπολιτικά δεδομένα.
Στη σημερινή ατζέντα ψηλά βρίσκεται και το μεταναστευτικό. Η αντιμετώπιση φαινομένων εργαλειοποίησης, όπως έγινε πρόσφατα στη Θέουτα της Ισπανίας, αλλά και το θέμα των επιστροφών, ενώ έμφαση θα δοθεί και στα σχεδιαζόμενα κέντρα επιστροφών (return hubs) σε τρίτες χώρες.
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Bigpost.gr
Ακολουθήστε το Bigpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις