Ασπίδα του Αχιλλέα: Έπεσαν οι υπογραφές για τον ελληνικό Θόλο των 3 δισ. ευρώ – Πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας με τεχνητή νοημοσύνη – Πώς θα λειτουργεί

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περνά πλέον από τα χαρτιά στην πράξη. Ελλάδα και Ισραήλ έβαλαν σήμερα στο Τελ Αβίβ την τελική υπογραφή στη διακρατική συμφωνία για τη δημιουργία του Ελληνικού Θόλου, ανοίγοντας και επίσημα τον δρόμο για την υλοποίηση ενός από τα μεγαλύτερα και πιο φιλόδοξα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων ετών.

Τις συμβάσεις υπέγραψε σε ειδική εκδήλωση που διοργανώθηκε από ελληνικής πλευράς η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με επικεφαλής τον υποστράτηγο Ιωάννη Μπούρα, και από ισραηλινής πλευράς η Διεύθυνση Αμυντικής Συνεργασίας (SIBAT) και η MAFAT, το αντίστοιχο ισραηλινό όργανο με το ΕΛΚΑΚ με αρμοδιότητα στην έρευνα και ανάπτυξη αμυντικών τεχνολογιών.

Το νέο σύστημα θα αποτελεί ένα πολυεπίπεδο δίκτυο προστασίας απέναντι σε αεροσκάφη, βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «Συνδέσεις» με τους Κώστα Παπαχλιμίντζο και Στέλλα Παπαμιχαήλ για τη λειτουργία του συστήματος, ο αντιστράτηγος εν αποστρατεία Γιάννης Κρασσάς εξήγησε ότι βασικός στόχος είναι η προστασία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων από εναέριες απειλές, κυρίως σε κρίσιμες περιοχές όπως ο Έβρος και τα νησιά.

Όπως ανέφερε, η «καρδιά» του συστήματος θα είναι ένα προηγμένο ραντάρ, το οποίο θα μπορεί να εντοπίζει και να εγκλωβίζει μεγάλο αριθμό στόχων ταυτόχρονα, να αξιολογεί τον βαθμό επικινδυνότητάς τους και να καθορίζει την αντίδραση των διαθέσιμων αντιαεροπορικών μέσων.

Στο δίκτυο θα εντάσσονται υφιστάμενα και νέα οπλικά συστήματα, όπως οι πύραυλοι Patriot, αλλά και ισραηλινά συστήματα διαφορετικών εμβελειών, όπως η «Σφενδόνη του Δαυίδ», ο Barak και άλλα μέσα αναχαίτισης.

Το σύστημα θα συνδέεται με όλες τις διαθέσιμες πηγές πληροφοριών, από επίγεια ραντάρ μέχρι δεδομένα από μέσα των Ενόπλων Δυνάμεων, δημιουργώντας μια συνολική εικόνα του πεδίου επιχειρήσεων.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, η οποία, όπως εξήγησε ο κ. Κρασσάς, θα μειώνει σημαντικά τον χρόνο αντίδρασης.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορεί να αναλύει γρήγορα τις πληροφορίες, να κατηγοριοποιεί τους στόχους, να εντοπίζει πιθανές προσπάθειες παραπλάνησης και να υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα.
«Υποκαθιστά τον ανθρώπινο εγκέφαλο σε λειτουργίες που ένας άνθρωπος θα χρειαζόταν πολύ περισσότερο χρόνο για να εκτελέσει», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι προκλήσεις και οι περιορισμοί
Ο αντιστράτηγος σημείωσε, ωστόσο, ότι κανένα σύστημα δεν είναι απόλυτα απρόσβλητο. Αναφέρθηκε στα παραδείγματα των πολέμων στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, όπου έχει καταγραφεί η χρήση μεγάλου αριθμού φθηνότερων εναέριων μέσων ή «δολωμάτων» με στόχο τον κορεσμό των συστημάτων αεράμυνας.

Όπως υπογράμμισε, η τεχνολογία αποτελεί κρίσιμο εργαλείο, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει τον ανθρώπινο παράγοντα. Η εκπαίδευση, το ηθικό και η επιχειρησιακή ετοιμότητα των στρατευμάτων παραμένουν βασικά στοιχεία της αμυντικής ικανότητας μιας χώρας.
Παράλληλα, αναφέρθηκε και στη σύνδεση των νέων δυνατοτήτων με τα ναυτικά μέσα, ώστε το σύστημα να μπορεί να υποστηρίζει επιχειρήσεις απέναντι και σε απειλές από τη θάλασσα.

«Οι πόλεμοι δεν διεξάγονται μόνο με τεχνολογία. Χρειάζονται στρατεύματα εκπαιδευμένα, με υψηλό ηθικό και τα κατάλληλα εργαλεία», τόνισε.

Η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα σε 28 μήνες. Κεντρικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η διαλειτουργικότητά του με τα σύγχρονα οπλικά συστήματα που έχει αποκτήσει η χώρα τα τελευταία χρόνια, μεταξύ των οποίων οι φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, καθώς και το πυραυλικό πυροβολικό με το ισραηλινής προέλευσης σύστημα PULS. Στο ίδιο δίκτυο θα εντάσσονται και οι Patriot.

Τα ισραηλινά συστήματα

Συνολικά, τέσσερα ισραηλινά συστήματα αποτελούν βασικά στοιχεία της νέας αρχιτεκτονικής αεράμυνας.

Το David’s Sling («Σφεντόνα του Δαβίδ») αποτελεί, μαζί με τους Patriot, το σύστημα μεγάλης εμβέλειας της ελληνικής αεράμυνας. Η επιχειρησιακή του εμβέλεια φτάνει έως και τα 150 χιλιόμετρα, ενώ, ανάλογα με τις δυνατότητες των πυραύλων που θα χρησιμοποιηθούν, μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερη.

Στην επόμενη βαθμίδα βρίσκεται το Barak MX, το οποίο έχει ήδη επιλεγεί και από την Κύπρο. Η εμβέλειά του κυμαίνεται από 35 έως 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με τον τύπο του πυραύλου που θα επιλεγεί από το σύστημα.

Το Spyder μαζί με τους υφισταμένους πυραύλους Hawk είναι τα συστήματα της εγγύς προστασίας, άμυνας σημείου, δηλαδή έως 50 χιλιόμετρα.

Όλα αυτά καθοδηγούνται από το ραντάρ ELM-2084, ένα ραντάρ AESA, δηλαδή ηλεκτρονικής σάρωσης, που θα συνδεθεί και αυτό με όλα τα σύγχρονα συστήματα.

Βεβαίως η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περιλαμβάνει και ηλεκτρονικό πόλεμο.

Ανάμεσα σε αυτά βρίσκεται και ο ελληνικός «Κένταυρος», ο οποίος έχει δοκιμαστεί ήδη και έχει διασυνδεθεί με όλα αυτά τα συστήματα.

Οι συμφωνίες θα υπογραφούν μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) του υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της Διεύθυνσης Αμυντικής Συνεργασίας του υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ (SIBAT), όπως επίσης αντίστοιχων αμυντικών φορέων και αμυντικών εταιρειών του Ισραήλ που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Υπενθυμίζεται ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», εγκρίθηκε από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας, (ΚΥΣΕΑ), την Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026.

Δήλωση του Υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»
Για την «Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” μίλησε χτές στο «Βήμα της Κυριακής» ο Νίκος Δένδιας:
«Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” είναι ένας σημαντικός κρίκος της μεταρρύθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων και μια επιβεβλημένη απάντηση στις γεωπολιτικές και τεχνολογικές προκλήσεις της εποχής μας. Εντάσσεται στη μεταρρύθμιση «Ατζέντα 2030», με την οποία η Πατρίδα μας περνά σε μια νέα πραγματικότητα. Σε μια νέα αντίληψη για την Άμυνα και την Αποτροπή.

Η ονομασία “Ασπίδα του Αχιλλέα” δεν έχει επιλεγεί τυχαία. Η ασπίδα του ομηρικού ήρωα είχε πέντε επάλληλα στρώματα. Με την ίδια λογική, η σύγχρονη ελληνική «Ασπίδα» συγκροτεί μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική προστασίας της ελληνικής επικράτειας και περιλαμβάνει πέντε επίπεδα. Στη θάλασσα, τη στεριά, τον αέρα, τον κυβερνοχώρο, το διάστημα.

Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” σηματοδοτεί τη μετάβαση από ένα άθροισμα οπλικών συστημάτων σε ένα ολιστικό σύστημα αποτροπής. Τα πλοία, τα αεροσκάφη, τα χερσαία μέσα, τα αυτόνομα συστήματα, οι νέοι δορυφόροι, και γενικότερα, κάθε πλατφόρμα που διαθέτει αισθητήρες, εντάσσονται σε μια ενιαία δικτυοκεντρική αρχιτεκτονική.

Στη βάση αυτής της αρχιτεκτονικής βρίσκεται ένα ενοποιημένο σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (Command & Control), το οποίο προτεραιοποιεί την απειλή, την αξιολογεί και προτείνει τον βέλτιστο τρόπο αντιμετώπισης, μετατρέποντας την πληροφορία σε επιχειρησιακή δυνατότητα.

Με την ανάπτυξη της “Ασπίδας του Αχιλλέα”, τα νέα πλοία του Στόλου και τα αεροσκάφη 4,5 και 5ης γενιάς δε θα περιορίζονται στη στενή άμυνα του Αιγαίου. Θα μπορούν να αναλάβουν έναν ευρύτερο αποτρεπτικό ρόλο.

Στην ίδια αρχιτεκτονική εντάσσεται και η δορυφορική διάσταση. Η εγκατάσταση στην Ελλάδα ενός από τους δύο κόμβους του ευρωπαϊκού προγράμματος ασφαλών κυβερνητικών δορυφορικών επικοινωνιών GOVSATCOM αναδεικνύει τον γεωπολιτικό και στρατηγικό ρόλο της χώρας μας ως πυλώνα ασφάλειας και σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα έχει αποκτήσει στόλο μικροδορυφόρων και προετοιμάζεται για τον πρώτο μεγάλο γεωστατικό δορυφόρο της.

Οι δορυφορικές επικοινωνίες αποτελούν επιπλέον διάσταση της “Ασπίδας του Αχιλλέα”. Πρόκειται για την επέκταση της ολιστικής μας προσέγγισης και στο διαστημικό πεδίο, το οποίο αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τη σύγχρονη Άμυνα.

Παράλληλα, η “Ασπίδα του Αχιλλέα” συνδέεται με μία ακόμη βασική επιλογή της «Ατζέντας 2030»: τη δημιουργία ενός σύγχρονου οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας και την ενίσχυση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας.

Προϋπόθεση είναι η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό τουλάχιστον 25% σε όλα τα εξοπλιστικά προγράμματα. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδουμε στην ουσιαστική μεταφορά τεχνογνωσίας και παραγωγής στο ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα, καθώς και στην πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα των συστημάτων αυτών.

Ο στόχος είναι σαφής: η Ελλάδα να μην παραμένει παθητικός αγοραστής και χρήστης αμυντικών συστημάτων. Να συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό, στην παραγωγή και στην εξέλιξη αυτών, ενισχύοντας την εγχώρια τεχνογνωσία.

Η “Ασπίδα του Αχιλλέα” είναι μια νέα προσέγγιση χρήσης των οπλικών συστημάτων, με ολιστική διάσταση. Αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα της «Ατζέντας 2030» και μια διαφορετική αντίληψη για την Άμυνα της χώρας».

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Bigpost.gr

Ακολουθήστε το Bigpost.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις